Ngũ trí như lai

Ngũ Tr1i Như Lai@thegioivohinh.net

Ngũ Trí Như Lai@thegioivohinh.net

Ngũ trí  là năm loại trí được trình bày theo Mật giáo. Năm trí này miêu tả tất cả những khía cạnh của Tuyệt đối, của Chân như  mà con người có thể thực hiện được khi đã chuyển hoá thân tâm. Thân tâm gọi cụ thể ở đây là Ngũ uẩn, năm nhóm với năm cấu uế, phiền não , phụ thuộc là tham dục , sân  Si , mạn , và ganh ghét . Năm trí bao gồm:

  1. Pháp giới (thể tính) trí : trí siêu việt của Pháp giới , trí tột cùng. Căn cơ của trí này là Sắc uẩn  cùng với Vô minh, và thuộc về Thân  trong ba động cơ tạo nghiệp là Thân, khẩu, ý. Trong Mạn-đồ-la thì Pháp giới trí thuộc về Đại Nhật Phật  nằm ở trung tâm.

  2. Đại viên kính trí : trí như một tấm gương lớn, trí giúp người nhìn vạn vật với một tâm thức Vô ngã , không muốn chiếm đoạt, phân biệt đúng sai, chấp nhận vạn vật với mỗi sắc thể riêng của nó. Trí này được ví như một tấm gương vì một hạt bụi nó cũng không bỏ qua nhưng nếu hạt bụi này bay đi, gương không lưu lại dấu vết gì. Nguồn gốc của trí này là Thức uẩn, cùng với tâm trạng sân hận , thuộc về ý  trong ba cửa tạo nghiệp. Trong Mạn-đồ-la thì trí này thuộc về Phật Bất Động , nằm ở phương Đông.

  3. Bình đẳng tính trí: trí giúp con người thấy rõ sự bình đẳng giữa mình và chúng sinh. Tinh thần Từ bi của đạo Phật cũng xuất phát từ trí này chứ không phải xuất phát từ ý nghĩ “tội nghiệp, đáng thương” – cách nhìn của một người “trên cơ” nhìn xuống. Người Phật tử phát triển Bồ-đề tâm, phát triển lòng từ bi vì đã nhận ra chính mình trong tất cả hoàn cảnh, tất cả chúng sinh. Nguồn gốc của trí này là Thụ uẩn cùng với tâm trạng Kiêu mạn . Trong Mạn-đồ-la thì trí này thuộc về Phật Bảo Sinh , vị trí ở phương Nam.

  4. Diệu quan sát trí : trí giúp người ta biến chuyển khả năng phân biệt, thị phi bằng trí thức bình thường thành trí huệ siêu việt (Bát-nhã), tuỳ cơ ứng biến, làm việc đúng thời điểm và địa điểm, không cần “dụng công.” Nguồn gốc của trí này là Tưởng uẩn cùng với tâm trạng Tham dục . Trong Man-đa-la thì trí này thuộc về Phật A-di-đà , giáo chủ phương Tây.

  5. Thành sở tác trí , cũng được gọi là Thành sự trí : trí giúp người hoàn thành tất cả mọi việc mà không tạo Nghiệp , đó là hành động Vô vi, xuất phát từ một tâm đã chứng ngộ được Vô ngã của chính bản thân và các Pháp Hữu vi. Nguồn gốc của trí này là Hành uẩn  cùng với tâm trạng ganh ghét . Trong Mạn-đồ-la thì trí này thuộc về Phật Bất Không Thành Tựu , giáo chủ phương Bắc.

Cách trình bày như trên thuộc về truyền thống của Kim cương thừa Tây Tạng

Nguồn: wikipedia (có hiệu chỉnh)

 

Add Comment